Binnenland

NMBS heeft één miljard nodig om te overleven

“De resultatenrekening van de NMBS ontspoort dit jaar nog meer dan in het al rampzalige eerste coronajaar 2020.” Dat zegt CEO Sophie Dutordoir in een interview met De Tijd. De regering gaat na wat ze kan doen in de zaak.

De spoorbazin is de afgelopen week opnieuw in de vuurlinie beland nadat ze had gewaarschuwd voor chaos in de stations als in de paasvakantie de capaciteit op de treinen naar de kust gehalveerd wordt. Maar terwijl Dutordoir die coronabrandjes moet blussen, sluimert op de achtergrond een financiële ramp.

Halvering reizigers

De reizigersaantallen zijn als gevolg van corona gehalveerd tegenover het precorona­niveau van 2019. Dat betekent dat de inkomsten uit de verkoop van tickets en abonnementen kelderen. Ook de dividenden uit de aandelen in Thalys en Eurostar zijn volledig verdampt. En de inkomsten uit de concessies van stationswinkels zijn ingestort. Die dalende inkomsten worden niet gecompenseerd door minder uitgaven. Op vraag van de overheid behoudt de NMBS bijna de volledige dienstregeling en is al het personeel nodig. ‘Behalve wat minder water en elektriciteit in de bureaus zijn onze kosten dezelfde als in een gewoon jaar’, zegt Dutordoir.

Vorig jaar maakte de NMBS nog een verlies van 360 miljoen euro. Dit jaar verwacht Dutordoir dat het verlies oploopt naar 400 miljoen euro. De rode cijfers nemen toe omdat de vaste dotatie van de overheid dit jaar zakt. Die zijn gebaseerd op de reizigerscijfers van het jaar voordien (2020) en die waren door corona rampzalig.

Federale past bij

De operationele verliezen van 2020 en 2021 zijn een streep door de rekening. De NMBS had voor 2020 gerekend op een opera­tionele winst van 108 miljoen euro, een bedrag dat dit jaar zonder corona had moeten stijgen. De verliezen en de gemiste winsten samen maken dat corona de NMBS eind dit jaar ongeveer 1 miljard euro zal hebben gekost.

Vorig jaar kwam de federale regering de NMBS al te hulp met extra steun. Van het verlies van360 miljoen euro werd 266 miljoen euro bijgepast met een extra dotatie. Ook voor dit jaar heeft Dutordoir extra middelen nodig van de overheid. Harde toezeggingen van minister van Mobiliteit Georges Gilkinet (Ecolo) heeft ze nog niet. ‘De regering heeft toegezegd een deel te compenseren. We zijn daarover in gesprek. Ze staat daar zeer open voor. Maar tot een volledige afspraak is het nog niet gekomen’, zegt Dutordoir.

Het staatsspoorbedrijf zal ook nog een aantal jaren nodig hebben om uit de rode cijfers te klimmen. Dutordoir verwacht dat het tot 2025 duurt voordat de financiële resultaten weer op het niveau van 2019 zitten.

De extra steun komt boven op de reguliere dotatie die de NMBS elk jaar van de overheid krijgt om openbaar vervoer in ons land aan te bieden. In 2019 bedroeg diedotatie 1,27 miljard euro. Van die steun weet het bedrijf zich voor­lopig verzekerd. In de aanloop naar de nieuwe beheersovereenkomst, die in 2023 van kracht moet worden, is al beslist de NMBS ook de komende tien jaar het reizigers­vervoer per trein te gunnen. Een openbare aanbesteding komt er niet.