Ander Nieuws

Smelten van het ijs wellicht het grootste drama ooit voor de mensheid

Het wereldwijde ijsverlies is de afgelopen twee decennia snel toegenomen en wetenschappers onderschatten nog steeds hoeveel de zeespiegel zou kunnen stijgen, blijkt uit alarmerend nieuw onderzoek dat de jongste weken is gepubliceerd. De aarde verliest nu elk jaar 1,2 biljoen ton ijs. En het wordt erger. Het is wellicht het grootste drama waar de mensheid mee geconfronteerd is.

Aan het begin van deze eeuw verloren we nog 760 miljard ton ijs per jaar op onze planeet, nog geen twintig jaar later is dat dus 1,2 biljoen ton per jaar. Het is moeilijk om je bij dat cijfer iets voor te stellen. 1.200.000.000.000.000 kilo per jaar. Dat zijn 24.000.000.000.000 zakjes cement. 600 miljard auto’s. Als je al het ijs dat we netto hebben verloren op onze planeet de jongste twee decennia over ons land zou leggen, dan zou België verdwijnen onder een ijslaag die 800 meter dik is.

Het betekent ook dat ongeveer 3 procent van alle extra energie die door klimaatverandering in het systeem van de aarde is gebracht, is gebruikt om ijs in water te veranderen. Dat lijkt weinig, maar die hoeveelheid energie komt neer op 10.000 blikseminslagen per seconde de klok rond sinds 1994.

Het drama Groenland

Groenland verliest nu zeven keer meer ijs dan aan het begin van deze eeuw. Het wegsmelten van de Groenlandse ijskap levert de grootste bijdrage aan de zeespiegelstijging wereldwijd, hoewel Antarctica aan een inhaalbeweging bezig is.

In de afgelopen 50 jaar heeft de Groenlandse ijskap al genoeg smeltwater in zee gestort om ongeveer een centimeter water aan de oceanen van de wereld toe te voegen, en dat aantal neemt snel toe naarmate de planeet opwarmt. Tijdens een extreme hittegolf in de zomer die zich een week lang boven Groenland parkeerde en de helft van het ijs aan de oppervlakte veranderde in modder, verdween smeltwater gelijk aan meer dan 4 miljoen olympische zwembaden per dag in de oceaan.

Er zit genoeg water opgesloten in de ijskap van Groenland om ongeveer 7 meter toe te voegen aan de oceanen van de wereld. Het is niet waarschijnlijk dat een dergelijk catastrofaal verlies snel zal plaatsvinden, maar er is goede reden om aan te nemen dat de snelheid van het smelten van ijs zal blijven toenemen.

Maar het is wellicht nog twee keer erger

Een door NASA gesteund onderzoek naar de ijskap van Groenland stelt bijvoorbeeld vast dat momenteel niet minder dan 74 grote gletsjers die eindigen in diep, opwarmend oceaanwater ernstig worden ondergraven en verzwakt. De omvang van dit effect, samen met de gevolgen voor de stijgende zeeën, wordt nog steeds door de wereldwijde wetenschappelijke gemeenschap met ‘ten minste een factor 2’ onderschat, staat er in de studie die werd gepubliceerd in het tijdschrift Science Advances.

Samen laten die nieuwe onderzoeken een zorgwekkend beeld zien. De eerste studie constateert dat de huidige ijsverliezen, die snel toenemen, in overeenstemming zijn met de worstcasescenario’s voor zeespiegelstijging die zijn opgesteld door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties.

Maar bovendien suggereert het nieuwe NASA-werk over Groenland dat het IPCC, wiens zeespiegelprojecties al lang als conservatief worden beschouwd, de toekomstige zeespiegelstijging onderschat. Dat is ook de conclusie van een derde studie die pas verschenen is, van onderzoekers van het Niels Bohr Institute van de universiteit van Kopenhagen.

Tot dusver hebben de gletsjers in de bergketens van de wereld gelijke tred gehouden, maar dat is nu gedaan

Niet al het ijs dat de planeet heeft verloren, vertaalt zich rechtstreeks in stijgende zeeën. Zo is 7,6 biljoen ton afkomstig van het smelten van drijvend pakijs in de Noordelijke IJszee, waardoor de zee helemaal niet stijgt. Dat geldt ook voor de 6,5 biljoen ton die gesmolten is van de ijsplaten rond Antarctica.