Sint-Truiden

Nu tóch staalnames PFOS in Melsterbeek

“Er komen zeer binnenkort staalnames in de Melsterbeek.” Dat zegt schepen van Milieu Ingrid Kempeneers (CD&V). Zo krijgt Groen-raadslid Peter van Dam alsnog steun vanuit de meerderheid voor zijn voorstel dat op de laatste gemeenteraad bijna een consensus bereikte, maar alsnog door burgemeester Engelbosch (N-VA) werd weggestemd.

Ongerustheid

PFOS, oftewel perfluoroctaansulfonaten, domineert de laatste weken de Vlaamse publieke opinie. Er is ongerustheid, ook bij de lokale bevolking in Sint-Truiden, over de aanwezigheid van deze chemische stoffen in de grond en in de waterlopen. Bij recent onderzoek naar concentraties van PFOS in waterlopen zijn hoge concentraties gemeten in de Melsterbeek ter hoogte van Donk (Herk-de-Stad). Deze beek ontspringt in Gingelom en stroomt vervolgens door het grondgebied van Sint-Truiden zoals door het dorp Brustem (torenburcht) en Melveren (stortplaats), Nieuwerkerken, Geetbets  en uiteindelijk Herk-de-Stad. Als mogelijke bron van PFOS worden afvalstorten genoemd. In onze gemeente stroomt de Melsterbeek over een lengte van 700 meter vlak langs de voormalige stortplaats van Melveren. Dit stort werd in 1985 definitief gesloten en moest volgens de uitbatingsvergunning zo snel mogelijk afgedekt worden.

Peter van Dam (Groen) stelde op de laatste gemeenteraad voor om het zekere voor het onzekere te nemen en er metingen te laten uitvoeren. Er ontspon zich vervolgens een rustig en inhoudelijk debat over de PFOS-problematiek en over het oude stort waarbij vooral Filip Moers (Vooruit), Hilde Vautmans (Open Vld) en Serge Gumienny (Open Vld) opbouwend van gedachten wisselden. Er was duidelijk een consensus in de maak.

Raadslid Peter van Dam wilde toegevingen doen op twee door hem aangebrachte punten in verband met PFOS om zo een consensus te doen lukken. “Ik wil gewoon metingen laten doen”

Bodemonderzoek

Even terugspoelen. Gemeenteraadslid Filip Moers (VOORUIT) was in de periode 2000-2012 de bevoegde Schepen van Milieu. In 2002 heeft hij de bodemspecialist Bouwen & Milieu de opdracht gegeven een Oriënterend Bodemonderzoek uit te voeren op de stortplaats van Melveren. In 2004 gebeurde vervolgens een Beschrijvend Bodemonderzoek gevolgd door een aanvullend Beschrijvend Bodemonderzoek in 2007. Er werden peilbuizen geplaatst en in 2008 werd een monitorenplan opgesteld. In 2011 tenslotte volgde het Oriënterend Beschrijvend Bodemonderzoek.

Alle voorbereidende werkzaamheden waren toen afgerond en op 25 juli 2012 werd het definitieve Bodemsaneringsproject aan OVAM overgemaakt. De geraamde kostprijs voor deze afdekking bedroeg toen 1,5 miljoen euro met enkele afwijkingen op de Vlaremvoorschriften of 2,6 miljoen euro volledig conform deze voorschriften.

De afwerking van het stort zou ook een bouwvergunning vereisen. Als bevoegde schepen van Ruimtelijke Ordening heeft Filip Moers in 2007 reeds een RUP laten opstarten genaamd ‘Voormalig stort Melveren’ met de bedoeling het voormalig stort na afdekking met een ondoorlaatbare folie en een bewortelingslaag te laten fungeren als landschapspark met ecologische en recreatieve ontwikkeling.

“Ondanks al deze gedane onderzoeken vraagt OVAM om bijkomend onderzoek naar een heel ander procedé, namelijk het ‘Landfill mining’ waarbij het de bedoeling is om zoveel mogelijk in te zetten op valorisatie van de materialen en energie uit het stort met een maximale materialenrecyclage en optimale energieproductie”, zegt Filip Moers. “De mogelijke kostprijs van deze ingreep ligt rond de 17 miljoen euro.”

Vautmans

Ook raadslid Moers erkent de positieve rol van Hilde Vautmans in het dossier: “Positief is dat in de volgende legislatuur met bevoegde schepen Hilde Vautmans onmiddellijk opdracht werd gegeven aan de Universiteit Gent om dit onderzoek te voeren.”

Maar vanaf 2015 ligt het dossier stil.

Tót op de laatste gemeenteraad. Daar bleek dat heel wat raadsleden gewonnen waren om komaf te maken met het ganse dossier van het stort te Melveren. Er groeide een mooi en waardig debat en er was een consensus in de maak; dat voelde je.

Démarche

Niemand begrijpt dan ook de démarche van waarnemend burgemeester Engelbosch op de gemeenteraad toen hij reageerde tegen Peter van Dam en begon te zwaaien met een affiche van Groen nationaal. De burgemeester doorkruiste het lokale debat met een stijl alsof hij terug in het Vlaams Parlement zat. Hij vindt het populistisch van raadslid van Dam dat hij metingen wil laten uitvoeren. Ook schepen Kempeneers is op de gemeenteraad niet gewonnen voor het idee.

“Peter is een aimabel man en een rustig, constructief raadslid van de oppositie. Was dit nodig?”, vragen leden van de meerderheid zich discreet af. Open Vld keek verbaasd naar het theaterstuk van Engelbosch en kon niet anders dan mee het voorstel van van Dam om metingen te doen, weg te stemmen. Nochtans had Serge Gummieny, die in Melveren woont, ook zijn ongerustheid waardig geuit en had Hilde Vautmans mee het debat constructief gevoerd en gewezen op de complexiteit van het dossier.

Waarnemend burgemeester Jelle Engelbosch ging niet mee in het opbouwende debat op de gemeenteraad en viel raadslid Peter van Dam frontaal aan

Eén week later na die bewuste gemeenteraad kan Peter van Dam (Groen) er nog steeds niet van over dat de burgemeester geen peilingen, geen staalnames wilde laten doen. “Kort gezegd was de reactie van de burgemeester schandalig, kinderachtig en totaal buiten de zaak. Als een burgemeester zich voorbereid op zo’n belangrijk dossier door een affiche van Groen nationaal mee te nemen, om boven te halen op het moment dat hij het debat aan het verliezen is en geen argumenten meer kan geven, dan is dat is zeer zwak en eigenlijk een grote blamage voor onze stad, voor het gemeentebestuur en de hele politiek”, besluit van Dam.

Tóch metingen

Als klap op de vuurpijl besliste schepen Kempeneers na de gemeenteraad om alsnog dringend metingen te laten uitvoeren in en rond de Melsterbeek te Melveren. “Zelf ben ik er hoegenaamd niet van overtuigd dat er PFOS bij ons zit. Gingelom heeft sites met bedrijven, dus kan het evengoed vandaar afkomstig zijn, gesteld dat er iets zou zitten. Soit, we gaan toch staalnames doen, voor en na de beek aan het stort en vervolgens de opties bekijken.” Dat het een complex dossier is, daar is iedereen het over eens. “Maar op termijn hopen we op een ingreep door minister Demir, want die 18 miljoen euro om heel de boel te ontgraven en in orde te krijgen, kan de stad onmogelijk ophoesten”, besluit de schepen. “Het inpakken als een sarcofaag gaat op termijn onvoldoende zijn. We zoeken al decennia naar een doeltreffende oplossing en ik vrees dat die nog niet voor morgen zal zijn.”